Cortisone verandert de stofwisseling van natrium, glucose, kalium en calcium ingrijpend. Het aanpassen van de voeding onder corticosteroïden beperkt zich niet tot het weglaten van zout: het is noodzakelijk om de mineralenverlies te compenseren, de spiermassa te beschermen en de glycemische belasting van elke maaltijd te controleren.
Eiwitinname onder corticosteroïden: bescherm de spier boven alles
Spierafbraak (corticosteroïde myopathie) is een van de meest onderschatte effecten van een langdurige corticosteroïdenbehandeling. Recente aanbevelingen in de klinische voeding adviseren een eiwitinname van 1,2 tot 1,5 g/kg/d wanneer de nierfunctie behouden blijft, wat aanzienlijk boven de gebruikelijke normen ligt.
Het verdelen van een significante dosis eiwitten over elke maaltijd is net zo belangrijk als de totale dagelijkse inname. We raden aan om ongeveer 25 tot 30 g eiwitten per maaltijd te streven om de spierproteïne-synthese te optimaliseren.
- Eieren, gevogelte, witvis en vette vis (sardines, makreel) dekken deze behoeften zonder een overmaat aan verzadigde vetten.
- Peulvruchten (linzen, kikkererwten) bieden plantaardige eiwitten en vezels, wat de opname van koolhydraten vertraagt.
- Zuivelproducten met een laag natriumgehalte (natuurlijke yoghurt, kwark) combineren eiwitten en calcium, twee gelijktijdige prioriteiten onder prednisone.
Een menu voor een cortisonedieet op Easy Cooking helpt om deze maaltijden te structureren zonder in de eentonigheid te vervallen. De veelvoorkomende valkuil is om de totale calorie-inname te beperken tot het punt waarop de spierafbraak verergert: een te restrictief dieet verergert de spierafbraak die al door de behandeling is veroorzaakt.
Natrium en kalium onder cortisone: het evenwicht herstellen
Corticosteroïden verhogen de nierherabsorptie van natrium en versnellen de uitscheiding van kalium. Dit onevenwicht bevordert vochtretentie, hoge bloeddruk en krampen. Alleen natriumbeperking is niet voldoende, het is noodzakelijk om tegelijkertijd de kaliuminname te verhogen.
Natrium verminderen verder dan de reflexhandeling
Het verwijderen van de zoutvaatjes van de tafel is een eerste stap, maar het merendeel van het natrium in voeding komt van bewerkte producten. Industriële brood, vleeswaren, gerijpte kazen, kant-en-klare maaltijden en snacks bevatten vaak onzichtbare hoeveelheden zout.
We merken op dat de overstap naar zoutloos of natriumarm brood een van de meest effectieve aanpassingen is, omdat brood een belangrijke dagelijkse bron van zout in Frankrijk blijft. Valse zouten op basis van kaliumchloride bieden een alternatief, maar hun gebruik vereist medisch advies in geval van nierinsufficiëntie.
Kaliumrijke voedingsmiddelen om dagelijks te integreren
Banaan, avocado, spinazie, zoete aardappel, witte bonen en mineraalwater rijk aan bicarbonaat zijn de meest kaliumrijke bronnen. Deze voedingsmiddelen compenseren de urinair verlies veroorzaakt door corticosteroïden en helpen de bloeddruk te stabiliseren.
Een dagelijkse voldoende inname van kalium vermindert het risico op hoge bloeddruk gerelateerd aan corticosteroïden. Koken met stoom of in de oven beperkt het verlies van mineralen in het kookwater.
Glycemische controle onder prednisone: welke koolhydraten kiezen
Corticosteroïden verhogen de bloedsuikerspiegel door de levergluconeogenese te verhogen en de insulinegevoeligheid te verlagen. Zelfs zonder een voorgeschiedenis van diabetes kan een patiënt onder langdurige corticosteroïdenbehandeling diabetes corticosteroïde-geïnduceerd ontwikkelen. De keuze van koolhydraten wordt dan een volwaardig therapeutisch hulpmiddel.
Koolhydraten met een lage glycemische index (linzen, quinoa, zoete aardappel, onbewerkte havervlokken) geven glucose geleidelijk vrij. Daarentegen veroorzaken witbrood, puffed cereals, vruchtensappen en snoepjes glycemische pieken die de alvleesklier, die al onder druk staat, moeilijk kan beheren.
- Het systematisch combineren van een complexe koolhydraat met een bron van eiwitten of vetten vertraagt de maaglediging en vermindert de postprandiale piek.
- De maaltijden opsplitsen in drie hoofdmaaltijden en één tot twee eiwitrijke snacks beperkt de scherpe glycemische schommelingen.
- De oplosbare vezels (haver, psyllium, peulvruchten) verbeteren de insuline-respons en helpen bij het beheersen van het gewicht.
Calcium en vitamine D: osteoporose door cortisone voorkomen
Corticosteroïden versnellen het botverlies door de intestinale opname van calcium te verminderen en de urine-uitscheiding ervan te verhogen. Dit mechanisme begint al in de eerste weken van de behandeling. Geneesmiddelen met vitamine D worden vaak voorgeschreven door de arts, maar voeding blijft een noodzakelijke basis.
Zuivelproducten met een laag zoutgehalte (yoghurt, kwark, halfvolle melk) bieden hoog biologisch beschikbaar calcium. Calciumrijk mineraalwater vormt een nuttige aanvulling voor patiënten die slecht tegen zuivelproducten kunnen. Ingeblikte sardines met graten, amandelen en broccoli completeren de inname.
Een dieet dat arm is aan zout maar rijk aan calcium en kalium vormt de basis voedingsdriehoek onder corticosteroïdenbehandeling. Gematigde blootstelling aan zonlicht draagt bij aan de synthese van vitamine D, een noodzakelijke cofactor voor de calciumopname.
Kruiden en voedingsdichtheid: de smaakloosheid van het natriumarme dieet compenseren
De meest voorkomende kritiek op het dieet onder cortisone is de smaakloosheid. Kurkuma, komijn, paprika, Provençaalse kruiden, knoflook en gember tillen de gerechten naar een hoger niveau zonder natrium toe te voegen. Kurkuma heeft bovendien gedocumenteerde ontstekingsremmende eigenschappen die logisch passen binnen een corticosteroïdenbehandeling.
Investeren in voedingsmiddelen met een hoge voedingsdichtheid (gekleurde groenten, verse fruit, noten, vette vissen) garandeert een voldoende inname van micronutriënten zonder overmatige calorieën. Deze benadering staat haaks op de verleiding van een strikt hypocalorisch dieet dat het lichaam zou beroven van de noodzakelijke voedingsstoffen voor weefselherstel en het behoud van de botmassa.
De voedingsaanpassing onder cortisone is gebaseerd op enkele specifieke afwegingen: laag natrium, hoog kalium en calcium, versterkte eiwitten, koolhydraten met gecontroleerde glycemische belasting. Deze aanpassingen vervangen de medische opvolging niet, maar vormen een concreet hulpmiddel dat elke patiënt vanaf het begin van de behandeling kan activeren.
